Logo Waterschap Velt en Vecht
Ga direct naar het hoofdmenu of de inhoud.
Homepage > Waterbeleid > Algemeen beleid > Exotenbeleid > Exotische waterplanten

Bestrijding exotische waterplanten

Ieder jaar komt het voor dat vijverbezitters na een opknapbeurt van hun vijver, het teveel aan waterplanten met goede bedoelingen uitzetten in sloten, plassen of kanalen.

De uitheemse vijverplanten zorgen in Nederland in steeds meer watergangen voor grote problemen. De planten groeien bij warm weer heel snel in de voedselrijke Nederlandse wateren, sommige watergangen groeien daardoor binnen de kortste keren helemaal dicht. De planten belemmeren de waterafvoer en aanvoer en ze verdringen de inheemse waterplanten en de daarvan afhankelijke dieren. Dit is reden voor waterschappen om ze te verwijderen.

Exoten hebben in Nederland geen directe vijanden. In het geval van waterplanten betekent dat dus dat ze niet worden gegeten, waardoor ze zich dus ongestoord kunnen vermenigvuldigen. Met de bestrijding van exoten zijn grote bedragen gemoeid. Per waterschap kunnen de kosten oplopen tot meerdere tonnen per jaar. Kosten die uiteindelijk weer worden betaald door de burger. Dit willen we graag voorkomen!

Hoe kunt u helpen de kosten van exoten terug te dringen?

Ten eerste kunt u er voor zorgen dat u zelf geen exoten in het oppervlaktewater brengt. Inheemse planten zijn ook gewoon beter voor uw vijver. Ze passen in dit milieu en er is veel meer leven in.

Ten tweede willen we u vragen dat als u deze planten wel in uw vijver heeft en u wilt er van af dat u ze dan absoluut niet in de sloot gooit, maar composteert of in de gft-bak gooit. Als laatste willen we u vragen om ons op de hoogte te stellen als u in het oppervlaktewater groei van exoten aantreft. Hoe sneller we er bij zijn, hoe lager de kosten.

Wat zijn de ergste en bekendste exoten?

Grote waternavel

De grote waternavel is een typische oeverplant die hoogstens een meter het land opkruipt, maar zich onbeperkt over het water kan uitbreiden. De bladeren zijn rond met een diameter van 4-10 centimeter en een bladsteel. Het lijkt een klein parapluutje. Aan één kant is het blad diep ingesneden tot aan de bladstee en 5-lobbig .

De planten beginnen vanaf eind mei te groeien. De sterkste groei is in juli en augustus, maar de groei kan tot in oktober doorgaan. In mei/juni drijven de eerste bladeren op het water. De nieuwe stekjes komen in het najaar. Na een sterke groei vanaf juli steken de bladeren zo'n 10-30 cm boven het water uit.

De stengels van de waternavelgrote waternavel kruipen over de bodem van het water. Ze kunnen meer dan 5 cm lang worden. De planten vormen drijftillen. Ze verspreiden zich vanuit de oever het water in en vormen soort deken over het water. Tijdens zachte winters kunnen de planten langs de oevers ook groen blijven. 

In 2001 zijn er planten aangetroffen in het Ommerkanaal, deze zijn direct verwijderd. Uitgebreide informatie over de waternavel  op de website van STOWA (Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer)

ParelvederkruidParelvederkruid

Het parelvederkruid is blauwgroen van kleur. Het plantje heeft een geveerd blad met stengels van 20 tot 30 cm. Het drijft meestal in halve cirkels langs de waterlijn op het water.Het waterschap Velt en Vecht heeft in oktober 2001 275  kubieke meter Parelvederkruid verwijderd uit onder andere het Ommerkanaal, de Beilerstroom en de Koloniewijk.  Als u bedenkt dat een karretje achter uw auto ongeveer 1 kubieke meter kan vervoeren, kunt u zich een beeld vormen van de plaag die deze planten veroorzaken.

Waterteunisbloem

De waterteunisbloem vormt drijvende uitlopers met lepelvormige blaadjes, die vanaf de oever vele meters per jaar het water in groeien. De stengels kunnen een meter hoog worden. De waterteunisbloem heeft lange spitse bladeren en gele bloemen. De kleur van het blad is blauwgroen. De plant is gevonden in het Ommerkanaal.

Watercrassula

De watercrassula heeft een stengel die in de oeverzone over de bodem kruipt. De lengte van de stengel varieert tussen de 10 en 130 cm. De bladeren lijken op de bladeren van een vetplant. De kleur van het blad is geelgroen.

Waterhyacint

De waterhyacint heeft een gezwollen bolvormige bladvoet. De glimmende, ronde, dikke en vettige groenblauwe bladen staan in rozetvorm boven de bladvoet. De plant komt alleen voor in de zomer.

NieuwkomerNieuwkomer

In 2006 zijn 2 nieuwe exoten in ons gebied gelokaliseerd. Het zijn ongelijkbladig aarvederkruid en de waterwaaier. Beide soorten zijn agressieve groeiers. De eerste heeft  binnen 4 jaar één van onze kanalen voor een groot deel weten te bevolken.

Andere exoten zijn bijvoorbeeld watersla en brede waterpest, maar ook oeverplanten als reuzenbereklauw, reuzenbalsemien en japanse duizendknoop kosten waterschappen vele tienduizenden euro’s per jaar aan onderhoud.

Goede alternatieven

Alle Nederlandse inheemse planten zijn in principe goede alternatieven. Omdat elke plant zijn eigen karakteristieken heeft zult u zelf de keuze moeten maken welke planten u in uw vijver wilt hebben. Zo zult u een plant als riet misschien willen mijden om zijn scherpe wortels die uw folie kunnen doorprikken of wilt u juist graag een gele lis om zijn prachtige bloemen.

Als u denkt dat de keuze uit inheemse planten vrij summier is, heeft u het mis. Er zijn wel een paar honderd planten welke in of aan het water groeien. De meeste tuincentra verkopen er echter maar een paar, er zijn echter een paar centra gespecialiseerd in water en oeverplanten en zij kunnen u zeker een hele ruime keuze bieden op dit gebied. Ook kunnen zij u adviezen geven over welke planten voor welk doeleinde geschikt zijn en welke soorten inheems (van nature in Nederland voorkomend) zijn.

Hieronder tonen wij een lijstje met in onze ogen mooie, niet te moeilijke, plantensoorten die uw vijver kunnen opvrolijken en in sommige gevallen helpen uw waterkwaliteit en zuurstofgehalte te verbeteren. zwanebloemZoals gezegd is de keus enorm en zult u in vakbladen en op het internet een zeer ruime keus aan mogelijkheden kunnen aantreffen. Let wel dat veel inheemse planten beschermd zijn en u ze dus niet aan de natuur mag onttrekken.

Oeverplanten

  • Zwanebloem
  • Grote egelskop
  • Verschillende zeggesoorten
  • Gele lis
  • Grote wederik
  • Lisdodde

witte waterlelieWaterplanten (drijvend)

  • Witte waterlelie
  • Gele plomp
  • Kikkerbeet
  • Watergentiaan

 

 

blaaskruidWaterplanten (onder water)

  • Waterranonkel
  • Blaasjeskruid
  • Grof hoornblad
  • Waterviolier
  • Verschillende fonteinkruiden
Naar boven