
Het waterschap draait mee in een landelijk onderzoek naar zuivering van afvalwater. Velt en Vecht onderzoekt de mogelijkheden om medicijnresten uit het rioolwater te halen. Het is de bedoeling om hiervoor urine gescheiden in te zamelen door speciaal ontwikkelde toiletpotten te plaatsen. Het is van belang om zittend te plassen. Senioren in het verzorgingstehuis De Schoel in Sleen hebben de primeur in Nederland. Onderzoek moet uitwijzen welke zuiveringstechniek geschikt is en of deze proef leidt tot de gewenste resultaten voor het milieu. Tevens wordt ook een andere heel belangrijke factor onderzocht: wordt het gevraagde nieuwe plasgedrag door mannen wel geaccepteerd?
Per persoon per dag verlaat 136 liter rioolwater het huis via WC, doucheputje, gootsteen, vaatwasser en wasmachine en droger. Verantwoordelijk voor vrijwel alle in het rioolwater aanwezige nutriënten is het litertje urine dat een mens gemiddeld op een dag produceert. Zo is 85 procent van alle stikstof in het rioolwater afkomstig uit urine. Daarnaast is urine ook nog eens verantwoordelijk voor bijna de helft van alle fosfaat dat uiteindelijk op een rioolwaterzuiveringsinstallatie (rwzi) moet worden verwijderd.
Resten van medicijnen bevinden zich voornamelijk in de urine. Medicijnresten worden slechts ten dele afgebroken in het biologische zuiveringsproces in een rwzi. In het milieu hebben medicijnen effecten op het leven in het water. Daarnaast leidt verspreiding van medicijnen in het milieu tot het ontstaan van resistente bacteriën, waardoor medicijnen hun werking verliezen. Urine is vanouds verdund met al het andere afvalwater, wat niet bevorderlijk is voor het zuiveringsproces. Aparte inzameling maakt efficiëntere toepassing van speciale zuiveringstechnieken mogelijk, zowel voor nutriënten als voor medicijnresten.
Er is een nieuw soort toiletpot ontwikkeld waarbij in het voorste gedeelte de plas wordt afgevoerd. Via aparte leidingen komt alle urine van het woonzorgcomplex terecht in een opslagtank. Een aantal malen per jaar wordt de urine met een tankwagen afgevoerd naar de rwzi Sleen. Op de daarvoor ingerichte onderzoekslocatie van het waterschap wordt de verwijdering van medicijnresten met speciale zuiveringstechnieken op praktijkschaal getest.
De menselijke kant van dit verhaal kan nog wel eens roet in het eten gaan gooien. Hoewel veel mensen het milieu een warm hart toedragen kan er sprake zijn van het zogenaamde Nimby (Not in my backyard)-effect. Alles goed en wel, maar ik ga niet zitten plassen (rebels plasgedrag). Maar onderzoek heeft wel uitgewezen dat als ook maar 40 procent zijn plasgedrag aanpast, het milieueffect aanzienlijk is. Als alle vrouwen gewoon blijven zitten, dan zijn we al een heel eind. Bovendien zijn er mannen die zeggen al jaren te zitten en er nooit een probleem van te hebben gemaakt. De tijd zal het leren. Overigens is plaatsing van een waterloos urinoir een prima oplossing voor hardnekkige staande plassers.
STOWA (Stichting Onderzoek Waterbeheer) en de provincie Drenthe zijn medefinanciers van het onderzoek. Andere belangrijke partners zijn Woonservice Drenthe, Zorggroep Suydevelt en de gemeente Coevorden. Bij het onderzoek zijn de universiteiten van Delft en Wageningen betrokken. Grontmij ondersteunt het project.