Sage

Te wapen!!!......voor een wapen!

Hoe gaan die dingen…..je bent een waterschap in de jaren '60 van de afgelopen eeuw en dan behoor je toch een wapen te hebben… Ziehier het waargebeurde verhaal over hoe het voormalige waterschap Het Ommerkanaal haar wapen verkreeg.

Het begint met een brief uit 1960 van een man uit het Friese dorp Oosterwolde aan de voorzitter van het waterschap. “U weet wel, ik ben van 1934 tot 1938 werkzaam geweest ten gemeentehuize van Avereest en ben in 1942 getrouwd met de dochter van de banketbakker”. Deze beste man maakt vervolgens duidelijk dat de burgemeester van Oosterwolde als hobby het edele vak van wapenontwerper beoefent. “Hij staat bekend als de Drentse Wapenmeester”.

Na enig heen en weer geschrijf wordt er aldus besloten om de burgervader het wapen te laten ontwerpen en die komt vervolgens met een glansrijk idee, deels gebaseerd op het wapen van de familie van de baronnen van Dedem (U weet wel van de Dedemsvaart!!) en deels geïnspireerd op een huiveringwekkende sage uit de omgeving.

Stelt U zich voor, omgeving Hardenberg februari 1379, waar een held (de edele ridder Rudolf van de burcht Collendoorn) hevig verliefd is op zijn buurvrouw, de schone jonkvrouwe Ida, die hem wel warme vriendschap toedraagt, edoch geen liefde. Althans volgens de beeldschone zus van Rudolf, Kunegonda (oh ze lijken helemaal niet op elkaar!!). Met zwaar gemoed snelt hij desalniettemin Ida tegemoet (die stomtoevallig net naar hen op weg is), wat maar beter is ook, want zij ligt met hijgend hart onder heur paard geklemd, terwijl een schuimbekkende wolf op het punt staat om haar het leven te ontnemen. Rudolf, ook niet van gisteren, schiet fluks de wolf door de keel, die dood neerzijgt.

Na veel gezwoeg en gedoe, vraagt hij Ida ten huwelijk en zij kan niet meer weigeren. Maar wacht, de moeder van Rudolf tekent bezwaar aan, en de aap komt uit de mouw … van pater Thomas!! Hij weet als enige, naast de moeder van Ida en de moeder van Rudolf, van een enorm geheim. Wat is het geval: het huuwlijk van de moeder van Rudolf was zo deplorabel dat zij werd onderworpen aan de grofste verwijten en de smadelijkste behandelingen door haar niet meer zo teerbeminde echtgenoot die haar duidelijk maakte dat haar leven een hel zou worden, als ze niet als de wiedeweerga een zoon zou werpen.

Daarom besloot ze, als ze een dochter zou baren, ze liever haar kind en haarzelf van het leven zou benemen dan door te leven. Och heden, wat een narigheid! Toevallig is haar  buurburchtvrouwe ook in blijde verwachting. Dit biedt de mogelijkheid voor het geval het fout gaat en er wel een meisje en jongen geboren worden, dat zij spruiten verwisselen. Zo gezegd zo gedaan, en zo leven allen verder met een geheim. Uiteraard kan Rudolf niet zijn eigen zuster huwen. Omdat een man toch iets moet, trouwt hij uiteindelijk maar met Kunegonda en iedereen leeft nog lang en gelukkig. Behalve mama Rudolf, want dat huuwlijk was geen redden meer aan.

Oidipoes, froidipoes nog eens aan toe zeg!! Hoezo “onderweg naar slechte tijden”  iets nieuws??? Welnee zeg, van alle tijden!!

Hoe gaat het nu verder met het wapen? Want daar ging het tenslotte om. Het bestuur van het waterschap Het Ommerkanaal is verguld met het wapen, en stuurt stante pede een verzoek aan de Majesteit om toestemming te verkrijgen om het wapen te mogen voeren. Na een maand of twee komt het antwoord op het rekwest, dat “ter fine van advies in handen van de Hoge Raad van Adel is gelegd” . Ook de Raad is in hun hoogedele nopjes met het ontwerpwapen, echter op één punt hebben zij kritiek. De pijl in de nek van de wolf is van achteren doorschoten… Indien Rudolf werkelijk zulk een held was, heeft hij ongetwijfeld het dier aangevallen en dient de pijlpunt dus andersom, naar (heraldisch) links te wijzen! Dat U dat maar weet dat de Hoge Raad van Adel op de kleintjes let.

Maar ja, het bestuur van het waterschap zijn heraldische leken, dus die vragen eerdergenoemde burgervader maar om advies. Hij heeft een bevredigend antwoord op de kritiek: volgens de legende zou de pijl vlak langs het hoofd van Ida zijn geschoten, en had de leidende rekel van de troep wolven alle aandacht op Ida gericht.  Indien hij zich had opgericht voor een aanval, was het gans niet nodig geweest om de pijl vlak langs heur hoofd te schieten…..’t is maar een reconstructie natuurlijk. Het wordt toch opgestuurd naar de Raad.

Zo gezegd, zo gedaan en inderdaad, without further ado wordt het ontwerpwapen een officieel goedgekeurd wapen, krijgt het waterschap dit wapen door de provincie Overijssel aangeboden, in mozaiek, ter verfraaiing van de gevel van het nieuwe waterschapshuis, en wordt de burgemeester als bedankje door het waterschap verblijd met een fraaie sigarettendoos met ingegraveerd wapen.

Eind goed, iedereen blij!

PS

Ter completering van dit buitengemeen aangrijpend verhaal kan nog worden toegevoegd dat het wapen van de familie van Dedem ook nog voor een deel terug komt in het wapen van het (voormalig) waterschap Bezuiden de Vecht.

Hier ziet u de brief waarin baron Van Dedem toestemming geeft voor het gebruik van het familiewapen (althans dat is te hopen…..qua handschrift lijkt er enige verwantschap te bestaan tussen adel en medici…….)

Tekst: Wil Mettes, archiefmedewerker waterschap Velt en Vecht